Tarım faaliyetinin amacı yüksek ve kaliteli verim elde etmektir. Bu, hem çiftçi ailesinin ekonomik gelişmesine, hem de ülke ekonomisine büyük katkı sağlar. Yüksek ve kaliteli üretim amacına ulaşmada en önemli adımlardan birisi gübrelemedir. Gübreleme işleminin yeterli ve dengeli olması çok önem taşıyan bir husustur. Daha önce bilinçli bir gübreleme yapılmamış bahçelerde, seralarda ve her türlü yetiştiricilik yapılan alanlarda sistemli bir gübreleme programına, toprak-yaprak analizleri ve gübre kayıt defteri ile başlanmalıdır. Kazançlı bir gübreleme için gübrenin cinsi, bitkinin ihtiyacı, gübrenin uygulama zamanı çok önemlidir. Bunun ilk adımı toprak ve yaprak analizi yaptırmaktır. Analiz sonucu tavsiye edilen gübre çeşit ve miktarına ve zamanlamasına uyulduğu takdirde gübrelemeden beklenen faydalar gerçekleşir.
Toprak Analizi Nedir?
Toprak analizi ile toprak içindeki bitkiye yarayışlı bitki besin maddeleri potasyum, fosfor, çinko, demir, mangan ve kireç miktarları belirlenir. Burada amaç öncelikle topraktaki besin maddesi miktarlarını saptamak ve mevcuda göre verilmesi gereken gübre önerisinde bulunmaktır. Her toprakta her yıl aynı gübre miktarını kullanmak yanlıştır. Tarladan alınacak toprak örneklerinde mevcut besin maddeleri miktarı saplanır. Sonra gerekli olan besin maddesi miktarları üzerine gübre tavsiyesi yapılır. Böylece bitkide hem toksit etki yapacak kadar fazla kullanım önlenir hem de eksik kullanılması önlenmiş olur.
Toprak Örneği Alma Zamanı
Toprak örnekleri meyve bahçeleri ve bağlarda yaprak örneklerinin alındığı tarihte; tarla bitkileri, sera sebzeleri ve süs bitkilerinde ise ekim ve dikimden en az bir ay önce alınmalıdır.
Toprak Örneği Alınma Şekli
Alınacak örnek araziyi en iyi şekilde temsil etmelidir. Arazi içerisinde farklılıklar mevcut ise(toprak rengi, eğim, toprak yapısı, verim farklılıkları gibi) bunların sınırları tespit edilmeli ve her farklılık kendi içinde temsil edilecek şekilde, farklılıklar kadar ayrı ayrı örnek alınmalıdır. Araziden toprak örneği almak için, bel veya kürek, örnekler kaç farklı derinlikten alınacaksa o kadar sayıda torba, paket gibi alet ekipman gereklidir. Bahçenin büyüklüğüne göre 8-10 noktadan toprak örneği alınır. Meyve bahçelerinde toprak örnekleri ağacın taç izdüşümünden alınmalıdır. Örnek alınacak noktanın bitki artıkları ve yüzeydeki diğer kalıntılar temizlenmelidir. Burada “V” şeklinde bir çukur açılır. Çukurun bir yüzeyi düzeltilir. Düzeltilen yüzeyden 3-4 cm kalınlıkta bir toprak dilimi alınır. Bu şekilde 8-10 noktadan alınan toprak örnekleri temiz bir yerde karıştırılır bu karışımdan 1-1,5 kg kadar toprak örneği torbaya konarak etiketlenir. Etiket üzerine arazi sahibinin adı soyadı, adresi, arazinin bulunduğu yer, arazinin büyüklüğü ve toprak örneğinin alındığı derinlik yazılmalıdır. Parseller ile ilgili bilgi formları doldurulmalıdır. Gübreleme amaçlı rutin toprak analizi için 0-30 cm derinlik yeterlidir.
Nerelerden Toprak Örneği Alınmaz?
-Harman yeri veya hayvan yatmış yerlerden
-Önceden gübre yığılmış yerlerden
-Sap, kök ve yabani otların yığın halinde yakıldığı yerlerden
-Hayvan gübresinin bulunduğu noktalardan
-Tarlanın tümsek veya su birikmesi olan çukur yerlerinden
-Dere, orman, su arkı ve yollara yakın arazi kısımlarından
-Sıraya ekim yapılan ürünlerden sıra üzerinden
-Binalara yakın arazilerden
-Özellikle meyvecilik, kavakçılık gibi ağaç yetiştirmek için ayrılan araziler hariç, tarlada bulunan birkaç ağacın altından toprak örneği alınmamalıdır.
