Fiğ türlerinin anavatanı; Anadolu tüm Akdeniz Bölgesi ve Güneybatı Asya ülkeleridir. Fiğler tırmanıcı sülüklere sahiptirler. Çoğu sapı zayıf olduğundan sülükleri ile tutunarak gelişmektedirler. Bunu için tahıl ürünleri veya diğer buğdaygillerle beraber yetiştirilebilir.
Fiğ cinsine ait tarımsal yönden önemli başlıca türleri: Adi fiğ(Vicia sativa L.), Tüylü fiğ(Vicia Villosa Roth), Macar fiği(Vicia Pannonica Crantz), Koca fiğ(Vicia Narbonensis L.), Burçak(Vicia ervilla L.) dır.
Dünyada ve Türkiye’de fiğ türleri içinde en çok yetiştirilen ve tanınan türler adi fiğ ve macar fiğidir. Soğuğa ve kuraklığa en dayanıklı fiğ türü Macar fiği dir. Fiğ kışlık ya da yazlık olarak ekilebilen tek yıllık bir baklagil yem bitkisidir.
Fiğ serin iklim bölgelerinde yazlık, sıcak iklim bölgelerinde kışlık olarak yetiştirilebilmektedir. Kışa dayanma gücü -8 oC olup daha düşük derecelerde donmaktadır. Nemli ve serin iklim bölgelerinde iyi gelişme göstermektedir. Kuraklık arttıkça gelişme geriler. Bölgemizde sahil ve orta kuşak kesimlerinde kışlık olarak yetiştirilebilmektedir. Fiğ tarımına en uygun topraklar iyi dreneli, tınlı topraklardır. Su tutma kapasitesi iyi, orta ve ağır topraklar da fiğ tarımına uygundur.
Fiğ bitkisinin ekim zamanı iklim koşullarına bağlı olmakla beraber sonbaharda yağışlardan sonra ilkbaharda olabildiğince erken olmalıdır. Bölgemiz için en uygun ekim zamanı 15 Ekim- 15 Kasım tarihleri arasıdır.
Ekim şekli serpme veya mibzerle sıraya ekim yapılabilir. Ancak bölgemizin coğrafi koşulları dikkate alındığında serpme ekim yapılması zorunludur. Serpme ekimde dekara 10 kg fiğ tohumu atılmaktadır. Ekim derinliği hafif topraklarda 6-7 cm, ağır topraklarda 3-4 cm dir.
Fiğ baklagil yem bitkisi olduğundan havanın serbest azotundan yararlanabildiğinden azotlu gübreye ihtiyaç duymaz. Bu nedenle ekimle birlikte dekara 6-7 kg P2O5 hesabı ile gübre verilmelidir.
Fiğ tahıllarla beraber (arpa, yulaf, çavdar) karışık olarak da ekilebilir. Böyle durumlarda hem yemin kalitesi artar, hem de bitkiye dayanak sağlanmış olur. Karışım oranı bitkinin cinsine ve toprak yapısına bağlı olarak 1/2, 1/3, ¼ olabilmektedir. Bölgemizde fiğ ekimi arpa ile birlikte ¼ oranı üzerinden yapılmaktadır. Ot amacıyla yapılan ekimlerde herhangi bir bakım uygulamasına ihtiyaç yoktur. Tohum için üretimlerde yabancı ot mücadelesi yapılmalıdır.
Hasat zamanı verimi ve kaliteyi etkiler. Biçim zamanı geciktikçe kuru ot verimi artar ancak kalite düşer. Yeşil ot üretimi için en uygun hasat zamanı %25 çiçeklenme tamamlandığı zamandır. Silaj yapma ve kuru ot üretimi için hasat biraz daha geç devrede, tohum üretimi için ise baklalar iyice sararıp kuruduğu zaman yapılmalıdır. Hasat sabahın erken saatlerinde veya gece yapılmalıdır Dekara ortalama verim 500-700 kg kuru ottur. Ot gölgede sehpalar üzerinde kurutulmalıdır. Ancak bölgemizde kuru ot üretimi yapılmamaktadır. Yeşil ot üretimi için ekimi yapılan tarlalardan dekara 4-6 ton yeşil yem elde edilmiştir. Bölgemizde fiğ ekimi tahıllarla karışık olarak ekildiğinden yeşil ot hasatı kolaylaşmakta, hasat elle yapılmaktadır. Hasat zamanı buğdaygillerin süt olum dönemidir.
Akçaabat’ ta fiğ tarımı (Macar fiği) çok yeni olmakla birlikte 2003-2004 yıllarında İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından temin edilip ilçemize gönderilen; İlçe Tarım Müdürlüğümüzün kontrolü altında kışlık olarak orta kuşak köylerde mısır tarlalarına ikinci ürün olarak 200 dekarın üzerinde ekim yapılmış ve iyi sonuçlar alınmıştır. Böylece çiftçilerimizin kışın ve erken ilkbahardaki yeşil yem ihtiyacı karşılanmış, destekleme ödemesi ile çiftçilerimizin üretim masrafları karşılanarak ekonomik katkı sağlanmıştır. Kuru ot ve samana göre besleme değeri çok yüksek olan fiğ bitkisinin hayvanların et ve süt verimlerine olumlu yönde etkilemekte kışın meydana gelen verim azalmalarını da (özellikle süt verimi) önlemektedir. Fiğ bitkisinden silaj olarak ta yararlanma imkanı olmakla beraber teknik yetersizlikten dolayı henüz silaj yapma aşamasına gelinememiştir.
Boğalara 10-20 kg
Danalara 5-10 kg
Koyunlara 5-6 kg
Kuzulara 0,5-1 kg
Keçilere 3-4 kg
İş atlarına 10-12 kg kadar verilebilir.
Ancak günlük kuru madde ihtiyacının tamamen karşılanabilmesi için 5 kg kadar kuru ot ve verim düzeyine göre yeterince kesif yem ilave edilmelidir. Silaj kokusunun süte geçmemesi için sağımdan sonra ahıra getirilmesi çok önemlidir.
İlçemizde toprak üzeri yüzeysel silolar yapılmaktadır. Zemine serilen kaliteli ve kolay yırtılmayın plastik örtü üzerine silaj makinesinde parçalanan yemler serilerek traktörle çiğnenir. Üzerleri yine aynı özellikleri sahip plastik örtü ile kapatılmaktadır. Bu şekilde yapılan silaj yeminin kg maliyeti 3 YKr olmaktadır.
Akçaabat Kaymakamlığı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı kaynağından silajlık mısır üretimini desteklemek ve teşvik etmek için tohum bedelinin yarısı karşılanarak 2003 yılında 864 kg, 2004 yılında 1029 kg hibrit RX 9292 çeşidi silajlık mısır tohumu alınmış ve çiftçilerimize dağıtılmıştır. Bu uygulama ile çiftçilerimize 2003 yılında 288 dekar, 2004 yılında 341 dekar alanda ekim yaptırılmıştır. Bu rakamlara yıllar itibarı ile İl özel idare müdürlüğünden temin edilen 600 kg lık tohumları ve üreticilerin kendi temin ettiği tohumları da ilave ettiğimizde 2004 yılında ekim alanı 800 dekara kadar çıkmıştır.
Bölgemizde sıraya ekim yapılmakta dekara 3 kg tohum atılmakta ve dekardan 4-6 ton yem elde edilmektedir. 800 dekarlık alan için aynı şeyi düşündüğümüzde 2004 yılında toplam 4000 ton yem elde edilmiş ve silaj yapılmıştır.
